วสท.วิเคราะห์ความเสียหายแผ่นดินไหวในเนปาล จับมือเครือข่ายภาครัฐและเอกชน รองรับการกู้ภัยพร้อมความร่วมมือทางวิศวกรรมไทย-เนปาลในระยะยาว

           เนปาลวิปโยคจากภัยธรรมชาติแผ่นดินไหวถล่มกรุงกาฏมาณฑุและเมืองใกล้เคียง ได้สร้างความตระหนกและสะพรึงกลัวต่อความเสียหายรุนแรงในชีวิต โบราณสถานและที่อยู่อาศัย วิศวกรรมสถานแห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์ (วสท.) ด้วยการสนับสนุนจาก คณะวิศวกรรมศาสตร์ สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง (สจล.) และการบินไทย ในชื่อโครงการ Thailand Hugs for Nepal ส่งทีมผู้เชี่ยวชาญวิศวกรรมลงพื้นที่ประสบภัยแผ่นดินไหวเนปาล เผยความเสียหายแผ่นดินไหวเนปาล มูลค่าความเสียหายสูงถึง 2สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง% ของจีดีพีเนปาล ผลกระทบในวงกว้าง วสท.พร้อมร่วมมือกับสมาคมวิชาชีพในเนปาล สมาคมเทคโนโลยีแผ่นดินไหวแห่งชาติ (NSET) และสถาบันการศึกษาชั้นนำของเนปาลมุ่งกู้ภัยและบรรเทาความเสียหายจากแผ่นดินไหวครั้งใหญ่นี้ที่อาจเกิดขึ้นอีกในอนาคต ศ.ดร.สุชัชวีร์ สุวรรณสวัสดิ์ (Prof.Dr.Suchatvee Suwansawat) นายก วิศวกรรมสถานแห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์ (วสท.) กล่าวว่า ̶สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง;โครงการ Thailand Hugs for Nepal ระหว่างวิศวกรรมสถานแห่งประเทศไทยฯ (วสท.), สจล.และการบินไทย ขอขอบคุณผู้เชี่ยวชาญและทีมงานนักศึกษาที่เดินทางลงสำรวจพื้นที่ภัยพิบัติแผ่นดินไหวและให้ความช่วยเหลือทางวิชาการวิศวกรรมที่นครกาฏมาณฑุ เมื่อวันที่ 29 เมษายนถึง 1 พฤษภาคม 2558 เป็นความเอื้ออาทรระหว่างประชาชนชาวไทยและชาวเนปาล ซึ่งเป็นมิตรประเทศและเป็นแดนกำเนิดของพระพุทธเจ้า ทีมงานชุดแรกนี้ประกอบด้วย ศ.กิตติคุณ ดร.เอกสิทธิ์ ลิ้มสุวรรณ อุปนายก วสท., รศ.ดร.คมสัน มาลีสี, ผศ.ดร.สุพจน์ ศรีนิล, ผศ.ดร.นันทวัฒน์ จรัสโรจน์ธนเดช, นายภาณุมาศ ไทรงาม นักศึกษาป.โท และ นายอัมฤต ชริทธา นักศึกษาป.โท ชาวเนปาล ได้เป็นตัวแทนประชาชนคนไทยที่ได้แสดงความห่วงใยและความเอื้ออาทรของเราที่มีต่อชาวเนปาล ซึ่งเป็นมิตรประเทศและเป็นแดนกำเนิดขององค์พระสัมมาสัมพุทธเจ้าและพุทธศาสนาที่ดำรงมากว่า 2,6สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบังสถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง ปี ทีมผู้เชี่ยวชาญได้ประสานงานกับสถานฑูตไทยในเนปาล กระทรวงการต่างประเทศ, สมาคมเทคโนโลยีแผ่นดินไหวแห่งชาติ หรือ National Society for Earthquake Technology (NSET) และชุมชนในเนปาล ธรณีพิบัติภัยแผ่นดินไหวในเนปาลที่เกิดขึ้นเมื่อ 25 เม.ย.2558 ขนาดรุนแรง 7.9 แมกนิจูด ยอดผู้เสียชีวิตในเนปาลอย่างเป็นทางการ กว่า 7,557 คน บาดเจ็บ 14,576 คน จำนวนบ้านเรือนพังทลาย 2สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบังสถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง,552 หลัง จำนวนบ้านเรือนที่ได้รับความเสียหายอีก 186,285 หลัง นักเศรษฐศาสตร์ภูมิภาคเอเชีย-แปซิฟิค คาดความเสียหาย 5,สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบังสถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบังสถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง ล้านดอลลาร์ หรือประมาณ 16สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง,สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบังสถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบังสถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง ล้านบาท คิดเป็น 2สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง% ของจีดีพีเนปาล ส่งผลกระทบต่อประชาชนชาวเนปาลกว่า 8 ล้านราย หรือประมาณ 1 ใน 4 ของประชากรทั้งประเทศ การกู้ภัยในพื้นที่ห่างไกลเป็นความจำเป็นเร่งด่วนและความต้องการในอนาคตอันใกล้เป็นขั้นตอนการตรวจสอบอาคาร ประเมินผล เยียวยาและฟื้นฟูต่อไป
          แม้จะมีการวิจัยหลายทศวรรษแต่เราไม่อาจคาดเดาแผ่นดินไหวได้ ในด้านเทคโนโลยีระบบเตือนภัยแผ่นดินไหวซึ่งมีราคาสูงมากมีใช้ในชายฝั่งตะวันตกของสหรัฐ ญี่ปุ่นและเม็กซิโก ประกอบด้วยสถานีวัดความสั่นสะเทือนแผ่นดินไหวซึ่งสามารถจับคลื่นพี ที่เดินทางผ่านเปลือกโลกได้เร็วกว่าคลื่นเอส อันเป็นคลื่นที่ทำให้แผ่นดินเกิดการสั่นไหว สามารถเตือนภัยได้ไม่กี่นาทีก่อนเกิดแผ่นดินไหว ซึ่งจะมีเวลาเพียง 15-2สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง วินาที ในการหาที่หลบหรือวิ่งออกจากอาคาร ส่วนระบบเตือนภัยในญี่ปุ่นนับแต่ปี 255สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง จะเชื่อมโยงเป็นคำเตือนไปยังคอมพิวเตอร์ หน่วยงานท้องถิ่นและอื่นๆ เช่น รถไฟความเร็วสูง เตาปฏิกรณ์นิวเคลียร์ รวมถึงโรงงานต่างๆจะปิดทำการอัตโนมัติ
          ดังนั้นการเตรียมความพร้อมและเผยแพร่องค์ความรู้สำหรับคนไทยและเนปาล พัฒนาความร่วมมือระหว่างประเทศอาเซียนและเอเซีย ทั้งด้านวิศวกรรม ข้อมูล นวัตกรรม การกู้ภัยแผ่นดินไหว จำเป็นต้องดำเนินการอย่างยั่งยืน และเสริมสร้างระบบการสื่อสารและแลกเปลี่ยนข้อมูลที่มีประสิทธิภาพ”
          ศ.กิตติคุณ ดร.เอกสิทธิ์ ลิ้มสุวรรณ (Prof.Dr.Ekasit Limsuwan) อุปนายก วิศวกรรมสถานแห่งประเทศไทยฯ ซึ่งเป็นหัวหน้าทีมเดินทาง กล่าวว่า หลังจากการหารือกับท่านเอกอัครราชทูตไทยประจำเนปาล ภารกิจการดำเนินงานกู้ภัยแผ่นดินไหวของ วสท.มี 3 ส่วน คือ 1) ดูแลความปลอดภัยสำหรับคนไทยในกรุงกาฎมาณฑุ โดยการสำรวจตรวจสอบอาคารของสถานฑูตไทย ทำเนียบเอกอัครราชฑูต และสถานที่อยู่อาศัยของเจ้าหน้าที่และครอบครัว และคนไทยที่แจ้งขอรับความช่วยเหลือจาก ศูนย์ประสานงานช่วยเหลือกรณีภัยพิบัติในเนปาล ซึ่งมีการประชุมทางไกลผ่านวีดีโอ (video conference) กับศูนย์ปฏิบัติการส่วนหน้าเป็นประจำวันทุกวันเพื่อติดตามและประเมินการดำเนินการของหน่วยราชการที่เกี่ยวข้อง 2) การช่วยเหลือภาครัฐของเนปาล ด้วยการให้คำแนะนำ ข้อหารือ และการให้คำปรึกษาในการกู้ภัย รื้อถอนซากปรักหักพังของอาคาร และการก่อสร้าง โดยประสานงานกับทุกภาคส่วนทั้งภาครัฐและภาคเอกชน ได้แก่ สมาคมเทคโนโลยีแผ่นดินไหวแห่งชาติ (National Society for Earthquake Technology - NSET) , สภาวิศวกรแห่งเนปาล และสมาคมวิชาชีพอื่นๆที่เกี่ยวข้องและเชื่อมโยงกับการช่วยเหลือและการฟื้นฟูในขั้นต่อไป 3)ความร่วมมือระหว่างไทยและเนปาล เชื่อมโยงองค์ความรู้ ประสบการณ์และบูรณาการเพื่อการเรียนรู้เชิงวิชาการ เพื่อพัฒนาวิชาชีพในเชิงเทคโนโลยีเพื่อความปลอดภัยจากภัยพิบัติ นำมาประยุกต์ใช้ให้เกิดประโยชน์แก่วงการศึกษา วิศวกรรม การก่อสร้าง และการเรียนรู้แผ่นดินไหวสำหรับชุมชน 
          แนวทางความร่วมมือไทย-เนปาล ในก้าวต่อไป ระหว่าง วสท.กับเครือข่ายภาครัฐ ภาคเอกชนและจิตอาสาในชุมชนเนปาล มีดังนี้ 1.ความร่วมมือด้านวิศวกรรมในการฟื้นฟู แลกเปลี่ยนข้อมูลและองค์ความรู้ในการตรวจสอบความแข็งแรงมั่นคงอาคาร การรื้อถอนอาคารและซ่อมแซมในพื้นที่ภัยพิบัติ 2.ประสานความร่วมมือด้านฝึกอบรมบุคคลากรเกี่ยวกับเทคโนโลยีก่อสร้างต้านแรงแผ่นดินไหว 3.นำประสบการณ์แผ่นดินไหวในเนปาลมาใช้ในการเรียนการสอนนักศึกษาคนรุ่นใหม่ การศึกษาวิจัยนวัตกรรมและการเฝ้าระวัง การเตรียมความพร้อมและการวางแผนกู้ภัยแผ่นดินไหว 4.การศึกษาดูงานในพื้นที่เสี่ยงต่อภัยพิบัติ 5.เสริมสร้างเครือข่ายจิตอาสาระหว่างชาวไทยและชุมชนในเนปาล โดยได้ตั้งกลุ่มอาสาสมัครชาวเนปาลขึ้นแล้วในการช่วยเหลือและจัดส่งสิ่งจำเป็นจากประเทศไทยแก่ผู้ประสบภัยในพื้นที่ชนบทห่างไกล ซึ่งขณะนี้มีความต้องการเต๊นท์ น้ำ ยาและอาหารแห้ง
          รศ.สุพจน์ ศรีนิล (Assoc.Prof.Supoj Srinil) อดีตหัวหน้าสาขาวิศวกรรมโยธา คณะวิศวกรรมศาสตร์ สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง (สจล.) กล่าวว่า ̶สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง;โครงการ Thailand Hugs for Nepal ส่งทีมงานวิศวกรและผู้เชี่ยวชาญลงพื้นที่ในนครกาฏมาณฑุ ในการช่วยเหลือด้านโครงสร้างอาคาร เราได้เข้าสำรวจตรวจสอบความมั่นคงปลอดภัยของสถานฑูตและทำเนียบฑูตมีความเสียหายจากแผ่นดินไหวน้อยมาก มีรอยร้าวเล็กๆที่ผนังก่ออิฐบริเวณเชื่อมต่อระหว่างผนังกับโครงสร้าง และบริเวณโคนเสาที่ต่อกับพื้นถนน แต่ไม่ส่งผลกระทบต่อกำลังความมั่นคงแข็งแรงของอาคาร หรือต่อการบริการใช้สอยอาคาร ทีมผู้เชี่ยวชาญได้เข้าตรวจสอบอาคาร Central Park สูง 14 ชั้น มี 3 อาคาร มีผู้พักอาศัยจำนวนมากรวมทั้งคนไทย 5 ครอบครัว พบรอยแตกร้าวเสียหายมากมายทั้งที่ผนังอาคาร บานประตูหน้าต่าง รวมถึงระบบโครงสร้างที่ประเมินเบื้องต้นได้ว่าเกิดการโยกตัว 15-3สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง ซ.ม.ซึ่งเกินค่าพิกัดความปลอดภัยมาก จึงให้ข้อแนะนำให้ย้ายออกจากอาคารดังกล่าว เพื่อหลีกเลี่ยงอันตรายจากภัยพิบัติที่อาจเกิดจากการสั่นไหวตามมา(After-shock)ได้ ส่วนอาคารสูง 4 ชั้น ซึ่งมีวิศวกรการบินไทยและครอบครัวคนไทยอาศัยอยู่ด้วยนั้น อาคารมั่นคงแข็งแรงดี ไม่มีจุดเสียหาย และยังคงใช้งานได้ปกติ”
          ผศ.ดร.นันทวัฒน์ จรัสโรจน์ธนเดช (Asst.Prof.Dr.Nunthawath Charusrojthanadech) หัวหน้าภาควิชาวิศวกรรมโยธา คณะวิศวกรรมศาสตร์ สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง (สจล.) กล่าวว่า ̶สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง;จากการลงพื้นที่ในเนปาลครั้งนี้เราได้ออกไปในพื้นที่ชนบทด้วย ซึ่งมีความเสียหายมากมายทั้งที่เป็นโบราณสถานที่ขึ้นทะเบียนเป็นมรดกโลก อาคารสถานที่ราชการ โรงเรียน โรงแรม รวมทั้งสิ่งปลูกสร้าง บ้านพักอาศัย เพิงที่พัก และบ้านเรือนที่ก่อสร้างกันเองในชนบท เช่น บางหมู่บ้านห่างจากกาฏมาณฑุราว 3สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง นาที มี 2สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบังสถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง หลังคาเรือนพังทลายหมด จากการสำรวจพบว่าความเสียหายเกิดจากลักษณะการก่อสร้างที่เป็นอิฐผนังหินก่อ ที่มีน้ำหนักมากจะเสียหายมากที่สุด สำหรับโครงสร้างที่เป็นหอคอยทรงสูง อาคารยกสูง มีเก๋งหลังคาปลายยื่นมากๆด้วยเท้าแขนจะมีความเสียหายทุกที่ ส่วนอาคารคอนกรีตเสริมเหล็กที่ออกแบบให้รับแรงแผ่นดินไหวและควบคุมการก่อสร้างด้วยคุณภาพนั้น ส่วนใหญ่จะมีความมั่นคงแข็งแรงเพียงพอ เสียหายบ้างจากผนัง ประตูหน้าต่าง หรือวัสดุตกแต่งเป็นส่วนใหญ่ และอีกลักษณะหนึ่งที่ออกแบบไว้แต่จะได้มาตรฐานหรือไม่ ยังอาจเป็นปัญหาในแง่ของการควบคุมคุณภาพที่ปรากฏให้เห็น นอกจากนี้จากการสำรวจความเสียหายที่ทำได้ในวงกว้าง อาจแยกแยะความรุนแรงจากภัยพิบัติโดยพิจารณาจากศูนย์กลางแผ่นดินไหว และลักษณะทางธรณีวิทยาของชั้นดินไปจนถึงตัวอาคารนั้นๆ เราจะนำประสบการณ์แผ่นดินไหวในเนปาลมาใช้ในการเรียนการสอนนักศึกษาคนรุ่นใหม่ เพื่อประโยชน์ต่อการเรียนรู้ของคนไทย การศึกษาวิจัยนวัตกรรมและการเฝ้าระวัง การเตรียมความพร้อมและการวางแผนกู้ภัยแผ่นดินไหวที่ถูกต้องเหมาะสมในอนาคต” 
          รศ.สิริวัฒน์ ไชยชนะ (Assoc.Prof.Siriwat ChaiChana) เลขาธิการ วิศวกรรมสถานแห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์ (วสท.) กล่าวว่า ̶สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง;แม้ว่ารอยเลื่อนในเนปาลจะไม่ได้ส่งผลกระทบต่อประเทศไทยโดยตรง แต่ความเสี่ยงที่จะเกิดแผ่นดินไหวในภาคเหนือยังคงมีอยู่ เนื่องจาก แนวมุดตัวของแผ่นเปลือกโลกในย่านนี้ที่ค่อนข้างจะแอคทีฟ คือมีการสะสมพลังงานและปล่อยออกมาอย่างต่อเนื่อง จากสถิติแผ่นดินไหวขนาดใหญ่ที่เกิดในย่านนีตามลำดับปี คือ
1.เกาะสุมาตราเหนือ อินโดนีเซีย ค.ศ.2สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบังสถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง4 (9.2 แมกนิจูด)
2.เกาะนีอาส อินโดนีเซีย ค.ศ.2สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบังสถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง5 และ 2สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบังสถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง7 (8.7 และ 8.5 แมกนิจูด)
3.เมืองเหวินฉวน จีน ค.ศ.2สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบังสถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง8 (7.9 แมกนิจูด)
4.หมู่เกาะอันดามัน อินเดีย ค.ศ.2สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบังสถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง9 (7.5 แมกนิจูด)
5.มัณฑะเลย์ เมียนมาร์ ค.ศ.2สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง11 (6.8 แมกนิจูด)
6.เมืองชเวโบ เมียนมาร์ ค.ศ.2สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง12 (6.8 แมกนิจูด)
7.มหาสมุทรอินเดีย อินโดนีเซีย ค.ศ.2สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง12 (8.2 และ 8.6 แมกนิจูด)
8.มณฑลเสฉวน จีน ค.ศ.2สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง13 ( 6.6 แมกนิจูด)
9.แม่ลาว จ.เชียงราย ประเทศไทย ค.ศ.2สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง14 (6.1 แมกนิจูด)
1สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง.เนปาล ค.ศ.2สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง15 (7.9 แมกนิจูด)

          สำหรับในประเทศไทยโอกาสที่จะเกิดแผ่นดินไหวนั้น นักวิชาการคาดว่าจะมีความรุนแรงอยู่ในระดับเพียง 6 แมกนิจูดกว่าๆ และใหญ่ที่สุดไม่เกิน 7 แมกนิจูด โอกาสที่จะเกิดแผ่นดินไหวครั้งใหญ่แบบเนปาลในประเทศไทยค่อนข้างน้อย เนื่องจากการเคลื่อนตัวของเปลือกโลกในแนวราบและน้อยกว่าเนปาลมาก ต่อปีอาจมีเพียงประมาณ 1 มิลลิเมตรเท่านั้น สิ่งสำคัญที่สุดคือการเตรียมพร้อมรับมืออย่างถูกต้อง และควรบังคับใช้กฏหมายให้ทุกอาคารสูงจะต้องรองรับเหตุการณ์แผ่นดินไหวในระดับ 7 ได้ เนื่องจากอาคารที่มีความสูงจะมีผลกระทบสร้างความเสียหายรุนแรงอย่างมากโดยเฉพาะกับผู้คนที่อยู่ภายใน วสท.จะนำประสบการณ์แผ่นดินไหวในเนปาลมาต่อยอดใช้ประโยชน์ในการบรรเทาช่วยเหลือผู้ประสบภัยในจ.เชียงราย การเตรียมพร้อมเพื่อลดผลกระทบและความสูญเสีย ตลอดจนนำประสบการณ์แผ่นดินไหวเนปาลไปเผยแพร่จัดแสดงในศูนย์เรียนรู้แผ่นดินไหว จ.เชียงราย ซึ่ง วสท.และกรมทรัพยากรธรณีกำลังร่วมกันพัฒนาการเรียนรู้ให้เป็นแนว Active Learning”